23 Haziran 2018 Cumartesi

' İyi Parti’ye bir kez daha oy vermeye davet ediyorum” Coşkun :'Devlet bahçeli’ye teşekkür borcumuz var' O Polis Memuru Ödüllendirildi Şoför esnafı için istişare toplantısı düzenlendi Mumcu, Saha Personeliyle Bir Araya Geldi Yavuz Donat, ''Başkanınızın Kıymetini Bilin'' Çalık: ' Terör örgütlerinin inlerine giriyoruz ' Gençlerden Çakır'a Büyük Destek Her şiddet uygulayan, psikiyatrik hasta değil! Büyükşehir Belediyesi Yol Açmaya Devam Ediyor

Prof. Dr. MUSTAFA TALAS
Sosyolog - Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi

 

SU VE MALATYA

15.8.2017  

Tarihin ilk çağlarından beri su medeniyet kaynağıdır. Çünkü ilk medeniyetler su kaynaklarının bulunduğu yer ya da civarında gelişmiştir.

Yazının icadı da, kültürün kelime karşılığı olan ekinin ilk elde edildiği yer de hep büyük su kaynaklarının olduğu yerler olmuştur.

Malatya’nın da tarihin önemli sahnelenme alanlarından olduğunu Aslantepe Höyüğü’ne bakarak anlayabilmemiz mümkündür. Fırat’ın kollarının hemen yanı başında olması ve topraklarının bir bölümünden Fırat’ın kendisinin de geçmesi bu konuda temel belirleyici faktör olmuştur dersek, herhalde, yanılmış olmayız.

Malatya’nın yer üstündeki bu önemli su kaynaklarının yanı sıra, çok önemli yeraltı su kaynaklarına da sahip olduğu önemli bir realitedir. Bu kaynakların çokluğu ve çeşitliliğinin önemli göstergelerinden biri de mesire yerlerinin ve soğuksu başı denilen Pınarbaşı alanlarının bolluğudur.

Herhalde suyun çeşitli bir biçimde gösterişli olması, Göller Yöresi’ni aratmayacak çeşitli baraj göllerinin olması hepimizi su kaynakları konusunda zengin olduğumuz fikrine alıştırıyor.

 Kaynakların bolluğu gerçekten bir gerçektir. Ama bir o kadar daha gerçek olan bir başka boyut varsa, o da kaynakların etkin kullanımının olmadığıdır. 

Etkin kullanımı engelleyen temel faktör doğal değil, ama insanidir. Siz baraj yapacaksınız, barajla beraber su tünelleri yapacaksınız. Katrilyonlar harcayacaksınız. Ama nasıl bir planlama mucizesi ise, tünel su seviyesinin üstünde kalacak. Yine siz atıksu arıtma tesisi yapacaksınız, ama bunun entegre bir proje olduğunu reklam edeceksiniz. Neticede bu entegrasyonu kim dağıttıysa, arıtılmış suyu çiftçinin kullanımına sunamayacaksınız. Bir iki motopomp ile sulama kanallarına basmayı tasarlayamayacaksınız. Siz yine inci dizisi gibi barajlar dizeceksiniz, ama bu barajları bitirip, eskitip sulama kanallarını yapamayacaksınız. Yine bu barajlardan yanı başındaki köyler sulama için istifadede bulunamayacak. Eskimiş ve çok su kaybeden barajlarınıza yeni çözümler üretemeyeceksiniz. Bütün bunlar insana kaynaklı problemlerdir.

Ayrı bir gerçek de şudur ki, yeraltı kaynakları farklı yerlerde vardır ama yağış yoksunluğu her geçen gün bunların kapasitesini azaltıyor. Bu  gerçeğe göre, yeni depolama teknikleri geliştirerek su sıkıntısının önüne geçilebilir. Yani suyun bol olduğu dönemlerde kapalı depolarda su biriktirip, bu suları kıtlıklarda kullanmayı düşünmemiz gerekmektedir. Ama yapmıyoruz.

Bir başka mesele de sulama kanallarının açıktan akarak, çok büyük miktarda suyun buharlaştırılması olgusudur. Suların korunması için taşınmasının kapalı kanallarda olması olmazsa olmazlar arasındadır. Gölgede sıcaklığın 45 dereceyi bulduğu Malatya’da güneşteki sıcaklığı tahmin etmek çok zor olmasa gerektir.

Caddelerimizde, bulvarlarımızda, kent meydanlarımızda gururla suyumuzun bolluğunu teşhir ediyoruz. Bunlar da aslında çok önemli bir su kaybıdır. Görsellik elbette güzel bir şey ama görsellikten önce lazım gelen şey bağ bahçeyi kurutmayacak kadar suya sahip olmaktır. Kayısı varlığımızın önemli bir kısmını her kurak yılda kaybediyoruz. Bu durum, bir müddet sonra çiftçiyi bezdirip susuz tarıma yöneltecektir. Sonunda da kayısı tarımındaki bilgi birikimi de ölecektir. Ciddiye bir tehdit olarak düşünülmesi gereken su meselesi, sonuçta insanın çözüm getireceği bir meseledir.

Malatya’da sulamanın önemli bir kısmının vahşi sulamayla yapılması da su varlığını tehdit eden bir başka meseledir. Damlama ve Yağmurlama sulama sisteminin özendirilmesi ve kullandırılması durumunda da su kaybında azalma olacaktır. Bunun da bir an önce çeşitli projelerle düzeltilmesinde fayda olacaktır.

Suların kirletilmesi meselesi de temiz su varlığının önemli tehditlerinden biri olarak dikkat çekmektedir. Sulama kanallarında suların akmadığı dönemlerde, bu özensizliğimizin su kaybına ve çevre felaketine yol açtığını görebilmekteyiz. (Kanalizasyon borularının kırılarak açıktan akan lağım sularını hatırlamak bile istemiyorum)

Yağış düzensizliği olan bir bölge olunması nedeniyle, Malatya’da bir diğer önemli sorun yeşil kuşak projelerinin azlığı ve yeşillendirmelerin yetersizliğidir. Uzun vadedeki su sorununu yeşillendirilmiş geniş alanlar da çözebilecektir. Vali Ulvi Saran Dönemi’nde başlatılan ama sonra unutulan Beydağı’nın Yeşillendirilmesi Projesi yeniden hayata geçirilmelidir. 

Uzun lafın kısası, su açısından da bize bir haller oldu. Çırmıhtı, Barguzu, Tecde, Adafı hatta Kernek Orduzu, Aşağı Şeher denilen muhitlerin evlerinin önünden geçen harıklar ve bu harıklar ile sulanan bahçeler artık hatıralarda kaldı. Hatta biraz zaman geçerse, bu hatıralara sahip olanların da tamamı ölecek. Aslında ölen bu bağ ve bahçeler değil, ölen YEŞİL MALATYA’dır desek çok abartmış olmayız.

Bir defa olsun düşünün evinizin önünde veya bahçenizin içinde güvenerek içebileceğiniz temizlikte su aktığını…. Suyun geçtiği yerin serin, yeşil ve insanların da suyu kirletmeyecek kadar temiz olduğunu…Tabii ki hayali bile ömre bedel.

Sularımızı koruyalım, kirletmeyelim. Doğamız kendiliğinden kurtulur.

Saygılarımla

 

 Toplam 1726 defa okunmuştur  Yazdır Yazar Girişi Paylaş:
Yorumunuz
Adınız Soyadınız:
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz güvenliğiniz için kayıt edilmektedir.
Yazarlarımız


ELEŞTİRİLEL GÖZLE DÜNYAYA BAKMAK İYİDİR İYİ…

REMZİ HAYTA
  REMZİ HAYTA
  VAHAP GÜNER
  Prof. Dr. MUSTAFA TALAS
  ASUMAN SARITAÇ
  NURETTİN KONAKLI
  CUMALİ DUMAN
  AYŞEGÜL ÇOŞKUN
  ENVER KALAYCIOĞLU
  Arş. Gör. MURAT BUĞRA TAHTALI

Anket

Aktif Anket Bulunamadı
Gazeteler
Hiç Röportaj Yok

Röportajlar
Benler cilt kanserinin habercisi demek

Çok Okunanlar
İyi Parti Malatya 1. Sıra Milletvekili Adayı Ali Bilici,” Bizler elimizden geleni yaptığımıza inanıy
' İyi Parti’ye bir kez daha oy
Coşkun :'Devlet bahçeli’ye teş
Çalık: ' Terör örgütlerinin in
O Polis Memuru Ödüllendirildi
Şoför esnafı için istişare top
Gençlerden Çakır'a Büyük Deste
Mumcu, Saha Personeliyle Bir A
Yavuz Donat, ''Başkanınızın Kı
Her şiddet uygulayan, psikiyat
Büyükşehir Belediyesi Yol Açma
Flaş Haber - Tüm Hakları Saklıdır © 2008-2011
İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.